तंत्रज्ञानाच्या आघाडीवरील काम:
फ्रीलान्सर्सच्या कामावर AI चा परिणाम

फ्रीलान्सर्सना बाजारातील बदल प्रत्येक नव्या कामातून जाणवतात: एखाद्या ग्राहकाला वेगळी सेवा हवी असते, नवे कौशल्य पाहिजे असते किंवा प्रोजेक्टची व्याप्ती वाढवायची असते. Upwork सोबत केलेले आमचे नवे संशोधन AI च्या युगातील या बदलांचे प्राथमिक चित्र मांडते. काही परिचित सेवांचा बाजारातील वाटा घटत आहे, तर AI-संबंधित प्रोजेक्टमध्ये वेगवेगळ्या क्षमता एकत्र येत आहेत—आणि त्यासाठी अधिक बजेट व कामाचे अधिक तास लागत आहेत.

या बदलांचे परिणाम मोठे आहेत. Upwork च्या 2026 मधील भावी मनुष्यबळ निर्देशांकानुसार⁠(नवीन विंडोमध्ये उघडेल), अमेरिकेतील 38% कुशल ज्ञानाधारित कर्मचारी फ्रीलान्सर म्हणून काम करतात. त्यांच्या मागील वार्षिक अभ्यासातील⁠(नवीन विंडोमध्ये उघडेल) अंदाजानुसार, ज्ञानाधारित फ्रीलान्स कामातून 2024 मध्ये अमेरिकेत 1.5 लाख कोटी अमेरिकी डॉलरचे उत्पन्न जनरेट झाले होते. हे अंदाज केवळ Upwork च्या स्वतःच्या बाजारपेठेपुरते मर्यादित नाहीत.

संपूर्ण अर्थव्यवस्थेतील रोजगाराच्या आकडेवारीपेक्षा फ्रीलान्सर्सच्या कामातून बदल लवकर दिसू शकतात. करार बहुतेकदा अल्पकालीन असतात आणि ग्राहक प्रत्येक पोस्टिंगमध्ये आपल्या गरजा बदलू शकतात. या बदलांच्या मुळाशी जाण्यासाठी आम्ही ग्राहक आणि फ्रीलान्सर्सना जोडणाऱ्या Upwork या ऑनलाइन बाजारपेठेसोबत भागीदारी केली. ग्राहकांच्या मागण्यांचा आणि लोक थेट ChatGPT च्या मदतीने करत असलेल्या कामांचा आम्ही एकत्रित अभ्यास केला.

दोन्ही मंचांवरील कामांच्या प्रकारांचे प्रमाण वेगवेगळे होते. ChatGPT च्या वापरात लेखनाचा वाटा खूप मोठा होता, तर Upwork वरील फ्रीलान्सर्ससाठी असलेल्या जाहिरातींमध्ये व्हिडिओ आणि ॲनिमेशनच्या कामांचा वाटा मोठा होता. 

दोन्ही प्लॅटफॉर्मवरील विविध कार्यांचे चित्र खाली दिले आहे. 

ChatGPT वर तुलनेने अधिक प्रमाणात केल्या जाणाऱ्या अनेक कामांचा Upwork वरील वाटा घटला, तर कमी प्रमाणात केल्या जाणाऱ्या कामांचा वाटा वाढला. विश्लेषण केलेल्या कामांच्या 63 श्रेणींपैकी 43 श्रेणींमध्ये हा कल दिसला. 

उर्वरित 20 श्रेणींमध्ये याच्या उलट कल दिसला. केवळ ChatGPT च्या वापरावरून फ्रीलान्सर्सच्या कामाच्या मागणीतील बदल स्पष्ट होत नाहीत.

या तुलनेत लोक सध्या ChatGPT कसा वापरतात हेही दिसते; AI मदत करू शकते अशा सर्व कार्यांची व्याप्ती यात दिसत नाही. या तफावतीला OpenAI ने "वापरात न आलेली क्षमता" म्हटले आहे.

2025 च्या अखेरीपर्यंत ग्राहक अनेक अधिक प्रकारच्या कामांमध्ये AI वापरण्याची मागणी करू लागले होते. चॅटबॉट तयार करणे, व्हिडिओ निर्मिती, मार्केटिंगचे ऑटोमेशन आणि ॲप्लिकेशन्सचे इंटीग्रेशन यांसारख्या टास्क्समध्ये AI वापरण्यासाठी ग्राहक फ्रीलान्सर्स शोधत होते. 

एकाच प्रोजेक्टमध्ये इतर कामांसोबत AI-संबंधित कौशल्यांचीही अनेकदा मागणी केली जात होती. AI-संबंधित पोस्टिंगमधील टास्क्सची संख्या इतर पोस्टइतकीच होती. मात्र, पूर्वीच्या कामांमध्ये क्वचितच एकत्र दिसणारे टास्क्स त्यांत अधिक वेळा एकत्र आले होते.

काही ग्राहकांनी एकाच पोस्टिंगमध्ये AI-निर्मित व्हिडिओ, संपादन आणि मोशन ग्राफिक्स यांची मागणी केली. फ्रीलान्सरला ही कौशल्ये एकत्र वापरून व्हिडिओ तयार करून द्यावा लागेल.

2023 च्या सुरुवातीपासून 2025 च्या अखेरीपर्यंत AI-संबंधित पोस्टिंगमधील कार्यांची विविधता 45% वाढली—म्हणजे सारख्याच प्रमाणात आढळणाऱ्या सुमारे 15 टास्क्सवरून सुमारे 21 टास्क्सपर्यंत वाढ होण्याइतकी.

AI-संबंधित आणि इतर कामांच्या पोस्टिंगमध्ये तासाचे दर जवळपास सारखे असले, तरी AI-संबंधित प्रोजेक्टसाठी निश्चित किंमतीचे बजेट अधिक होते आणि त्यांत कामाचे तासही अधिक होते. या कलावरून असे दिसते की अधिक बजेटचे एक कारण कामाची अधिक व्यापक व्याप्ती असू शकते.

रोजगाराच्या आकडेवारीतून कामावरील AI चे परिणाम ओळखणे कठीण असू शकते. आम्ही तंत्रज्ञानाच्या आघाडीवरील काम या मालिकेतील आधीच्या शोधनिबंधांमध्ये नमूद केल्याप्रमाणे, हे परिणाम सर्वात आधी लोक करत असलेल्या कामात दिसू शकतात. 

फ्रीलान्सर्सचे प्रोजेक्ट पूर्ण होणे आणि नवा प्रोजेक्ट सुरू होणे लवकर होत असल्याने, ग्राहकांच्या गरजा बदलतात तशा पोस्टिंगही सतत बदलत राहतात. कंपन्यांमधील काम बदलू शकते, पण ते बदल नव्या नोकरीच्या जाहिरातीत दिसतीलच असे नाही. ChatGPT च्या माहितीसोबत या पोस्ट्सचा अभ्यास केल्यास लोक थेट AI च्या मदतीने कोणती कामे करतात, कोणत्या कामांसाठी फ्रीलान्सर नेमतात आणि AI-संबंधित प्रोजेक्ट इतर कामांपेक्षा कसे वेगळे असतात, याचे प्राथमिक चित्र मिळते.

या निष्कर्षांवरून केवळ एकाने दुसऱ्याची जागा घेतल्याचे साधे चित्र दिसत नाही. ChatGPT वर नेहमी केल्या जाणाऱ्या काही कामांमुळे Upwork वरील वाटा कमी होत होता, पण हा कल सर्वत्र सारखा नव्हता. AI-संबंधित कामांमध्ये अधिक प्रकारची कार्येही समाविष्ट होती, कार्यांची सांगड नवीन पद्धतींनी घातली जात होती आणि निश्चित किंमतीचे बजेट व कामाचे तास अधिक होते.

हे कल एकत्र पाहता, ग्राहक फ्रीलान्सर्सकडून काय अपेक्षा करतात आणि प्रोजेक्टची रचना कशी करतात, या दोन्हींमध्ये AI मुळे बदल होत असू शकतो.

OpenAI ची आर्थिक संशोधन टीम "तंत्रज्ञानाच्या आघाडीवरील काम" या मालिकेतून AI मुळे कामात होत असलेल्या बदलांचा, ते घडत असतानाच अभ्यास करते.