Schrijven met ChatGPT
Schrijf, herzie en verfijn teksten die helder en doelgericht zijn.
ChatGPT kan je helpen bij veelvoorkomende schrijftaken op het werk: een nieuwe tekst opstellen, herschrijven en inkorten, de toon afstemmen op een specifieke doelgroep en ruwe notities omzetten in heldere communicatie. Dat is vooral handig als je weinig tijd hebt, naar een lege pagina staart of je tekst precies de juiste afwerking wilt geven.
Tip: ChatGPT kan werken met geüploade bestanden of bestanden openen via gekoppelde apps. Lees hier meer.
De meeste teksten op het werk hebben hetzelfde doel: zorgen dat iemand snel iets begrijpt en weet wat de volgende stap is. ChatGPT kan de onderdelen versnellen die vaak de meeste tijd kosten: een sterke opening vinden, ideeën ordenen en formuleringen aanscherpen. Zo kun jij je richten op de beslissingen en details die ertoe doen.
Het is ook handig om de toon af te stemmen op verschillende doelgroepen. Je kunt dezelfde kernboodschap gebruiken voor een managementsamenvatting, een teamupdate of een bericht aan klanten, zonder steeds opnieuw te beginnen.
Dit eenvoudige stappenplan werkt voor de meeste schrijftaken:
Voorbereiden → Schrijven → Herzien → Vormgeven
Voorbereiden: Maak het doel, de doelgroep en het "verzoek" duidelijk (wat moet er vervolgens gebeuren?)
Schrijven: Genereer snel een bruikbare eerste versie
Herzien: Verbeter de helderheid, samenhang, toon en lengte
Vormgeven: Stem de vorm af op het kanaal (e-mail, memo, veelgestelde vragen, diatekst of script)
ChatGPT werkt het best als je context en randvoorwaarden meegeeft en het resultaat behandelt als een concept dat je nog controleert, niet als iets wat je zonder meer kunt overnemen.
Beschrijf de opdracht eerst in één of twee zinnen. Voor wie is de tekst bedoeld en wat moet er gebeuren nadat diegene hem heeft gelezen? Duidelijke doelen leveren sterkere conceptteksten op.
Geef ChatGPT vervolgens je basismateriaal. Dat kan een eerste opzet zijn, een paar opsommingspunten, vergadernotities of belangrijke feiten die in de tekst moeten staan. Zijn er randvoorwaarden, zoals jargon vermijden, interne namen weglaten of een neutrale toon aanhouden? Geef die dan duidelijk aan.
Geef daarna aan welke tekstvorm je wilt. Een e-mail, een document van één pagina, veelgestelde vragen, diatekst of een script levert telkens een ander soort tekst op. Wil je een tekst die je snel kunt doornemen? Vraag dan om koppen en korte alinea's. Wil je een bericht dat direct klaar is om te versturen? Vraag dan om een onderwerpregel, een beknopte opening en een duidelijke vervolgstap.
Verfijn de tekst tot slot met gerichte feedback. Algemene verzoeken zoals "maak het beter" werken minder goed dan gerichte aanwijzingen zoals "kort de tekst met 25% in en maak de oproep tot actie aan het einde duidelijker". Een paar gerichte revisierondes werken meestal beter dan telkens om een volledig nieuwe versie vragen.
Taak | Context | Verwacht resultaat |
|---|---|---|
Stel een vervolgmail op na een projectoverleg met verschillende afdelingen. | Gebruik de bijgevoegde notities van een overleg tussen marketing, product en operations over de planning van een productlancering. | Een beknopte e-mail met een onderwerpregel, een korte samenvatting en duidelijke vervolgstappen, inclusief wie waarvoor verantwoordelijk is. |
Zet ruwe notities om in een interne update van één pagina voor het management. | De doelgroep bestaat uit senior leidinggevenden die een beknopte samenvatting willen van de voortgang, risico's en vervolgstappen. | Een update van één pagina met koppen voor voortgang, risico's en geplande werkzaamheden. |
Herschrijf een conceptaankondiging zodat die duidelijker is en sneller te overzien. | Het oorspronkelijke concept (bijgevoegd) is te lang en bevat intern jargon dat niet iedereen begrijpt. | Een herziene versie die korter, overzichtelijker en in begrijpelijke taal geschreven is. |
Lees de basisprincipes van prompt-engineering nog eens na om te zien hoe je goede prompts schrijft.
Geef waar mogelijk een startpunt mee (zelfs een ruwe opzet helpt).
Vraag bij langere teksten eerst om een structuur of opzet.
Geef randvoorwaarden mee, zoals het aantal woorden, het leesniveau, de merktoon of wat wel en niet mag.
Vraag naast een herziene versie ook om een korte toelichting als je de wijzigingen wilt begrijpen.
Controleer de feiten als de tekst specifieke cijfers, beleidsregels of beweringen bevat.
Wil je een specifieke schrijfstijl consequenter aanhouden? Overweeg dan om een skill te maken.
