Avustralya üniversiteleri yapay zekaya hakim mezunlar veriyor

Avustralya'nın gelecekteki iş gücü, bugünün öğrencileri henüz diplomalarını almadan şekilleniyor. Üniversite kampüslerinde öğrenciler fikirleri araştırmak, asistanlar geliştirmek ve kavramları çalışan prototiplere dönüştürmek için yapay zeka kullanıyor. Araştırmalarda, yerleşik sektörlerde ve kendi girişimlerinde kullanacakları becerileri geliştirmeye başlıyorlar.

Bu değişimin farkında olan UNSW Sydney, Sydney Üniversitesi, La Trobe Üniversitesi ve Adelaide Üniversitesi gibi Avustralya üniversiteleri, öğrencilerinin ve çalışanlarının en üst seviye yapay zeka araçlarına erişebilmesi için OpenAI ile iş birlikleri kuruyor.

Öğrenciler, eğitimciler ve BT ekipleri; klinik simülasyonlarda, robot destekli öğretmen eğitiminde ve sektöre geçişin önünü açan öğrenci projelerinde yapay zekadan yararlanıyor. Üniversiteler, bu çalışmaların yanı sıra yapay zekanın öğrenme ve değerlendirmede nerede ve nasıl kullanılabileceğine ilişkin çerçeveler geliştiriyor. Böylece öğrenciler uygulamalı beceriler edinirken ne zaman kendi muhakemelerine güvenmeleri gerektiğini de öğreniyor. Bu örnekler; öğretmenlere, işverenlere ve sektör çalışanlarına yapay zeka destekli öğrenme tasarlama, yapay zeka kullanımı için net beklentiler belirleme ve Avustralyalıları yapay zeka destekli bir çalışma ortamına hazırlama konusunda uygulamaya dönük dersler sunuyor.

OpenAI'ın yaptırdığı yeni araştırma¹, öğrencilerin üniversitelerinden neler beklediğini ortaya koyuyor. Bu beklentiler arasında, giderek daha fazla talep ettikleri yapay zekaya erişim de var. Avustralya'da 1.000'den fazla üniversite öğrencisinin katıldığı ankette öğrencilerin %81'i, yapay zekayı halihazırda haftada birkaç kez kullandığını belirtti. Katılımcıların üçte birine yakını (%33) ise yapay zekayı günde birden fazla kez kullanıyor. Öğrencilerin dörtte birinden fazlası (%28), eğitimini, işini veya özel hayatını yönetmesine yardımcı olacak bir yapay zeka ajanı ya da asistanı daha önce geliştirmişti. Her beş öğrenciden dördü (%79), gelişmiş yapay zeka araçlarını gerçek hayattaki projelerde kullanmak için üniversitesinden daha fazla fırsat bekliyor. Sağlık, iklim, bilim veya siber güvenlik alanlarındaki sorunları çözmek için yapay zekadan yararlanmaya ilgi duyan öğrencilerin oranı da %79.

Öğrenciler bu deneyimleri geleceğe hazırlık olarak da görüyor. Yüzde altmışından fazlası (%61), yapay zeka becerilerinin seçtikleri kariyerde başarı için vazgeçilmez olacağına inanıyor. %65'i ise bu becerilerin Avustralyalı mezunlara küresel iş gücü piyasasında avantaj sağlayacağını düşünüyor. Girişimcilik hedefleri de var. Ankete katılan öğrencilerin dörtte üçünden fazlası (%76), şirket kurmak veya kendi işini yapmakla ilgilendiğini belirtirken üçte ikisinden fazlası (%68), yapay zekanın iş kurmayı kolaylaştıracağına inanıyordu.

Yükseköğretimin yanıtlaması gereken soru, öğrencilerin mevcut deneyim ve beklentilerine nasıl karşılık verileceği. Gelişmiş araçlara erişim sağlamak bir başlangıç. Ancak öğrencileri yapay zekanın kullanıldığı iş hayatına hazırlayacak olan, bu araçları sağlam muhakeme, alan bilgisi ve uygulamalı deneyimle kullanmalarına yardımcı olmak.

UNSW'nin OpenAI ile genişlettiği iş birliği, üniversitelerin bu ihtiyaca verdiği yanıtlardan biri. Üniversite, ChatGPT Edu'yu 80.000'den fazla öğrenci ve çalışanla buluşturuyor. Tüm öğrencilerin bu araca erişebilmesi için kapsamı aşamalı olarak genişletiyor.

UNSW ve OpenAI, üretken yapay zekanın temellerini eğitim programlarına ve derslere dahil edip Codex'i de bu kapsamda kullanıma sunmayı planlıyor. Öğrencilere hackathon'lar ve sektör projeleri aracılığıyla yapay zekayı uygulamalı olarak kullanma fırsatları sunulması da planlanıyor. İş birliği, öğrencileri staj olanakları, yeni mezunlara yönelik iş fırsatları ve girişim ağlarıyla buluşturmayı da amaçlıyor.

UNSW'de bilişim teknolojileri alanında yüksek lisans yapan Nalin Iyer, iş hayatına hazırlık konusunda şunları söyledi: "Sektörün beklentilerini ve yapay zekanın bu beklentilerdeki rolünü anlamak önemli."

Sydney Üniversitesinin OpenAI ile iş birliği de kurum genelinde uygulamaya yönelik yetkinlik geliştirmeyi amaçlıyor. Bu iş birliği, öğrencilere ve çalışanlara eğitim ve rehberlikle desteklenen ChatGPT Edu erişimi sağlayacak. Erişim aşamalı olarak sunuluyor; bir deneme sürecinin ardından 2027'nin ilk yarıyılında tüm öğrencilere açılması planlanıyor. Üniversite ayrıca sürdürülebilirliği araştırmak ve bu alanda ilerleme sağlamak için 1 milyon dolarlık Yapay Zekayla Sürdürülebilirlik Araştırma ve İnovasyon Fonu kuruyor.

La Trobe Üniversitesi, erişimi yaygınlaştırırken yapay zekayı müfredatın tamamına dahil etmeyi hedefliyor. 3.500 çalışanın tamamının ChatGPT Edu'ya erişimi zaten var. 2027'nin ilk çeyreğinde, toplam 45.000 öğrenci ve çalışanın tamamına erişim sağlanması planlanıyor. Üniversitenin yaklaşımı, ilk öğrencilerini 2027'de kabul edecek olan Avustralya'nın ilk Yapay Zeka Mühendisliği Onur Lisans Programını ve ülkenin ilk Yapay Zeka MBA programını da kapsıyor.

La Trobe, yapay zeka öncelikli stratejisinin bir parçası olarak Phil Laufenberg'i Avustralya'nın ilk Yapay Zekadan Sorumlu Rektör Yardımcısı ve Yapay Zeka Direktörü olarak atadı. Laufenberg, üniversitenin eğitim, araştırma ve işleyiş alanlarındaki yapay zeka yaklaşımına liderlik edecek.

Bu çalışmalar, anketin açıkça ortaya koyduğu bir gerçeğe yanıt veriyor: Öğrenciler yapay zekayı zaten deniyor. Ancak kurum genelinde erişim ve destek sunulması, hangi alanda okuduklarına veya hangi araçları satın alabildiklerine bakılmaksızın herkese becerilerini geliştirmek için adil fırsatlar sağlıyor.

La Trobe Üniversitesindeki en ilgi çekici çalışmalardan bazıları basit bir soruyla başlıyor: Yapay zekadan yararlanarak öğrenme sürecindeki uygulamalı deneyimi nasıl geliştirebiliriz?

Paramedik Programı Başkanı Dr. Cameron Anderson, üniversitenin öğrenme yönetim sistemi üzerinden sunulan çeşitli uygulama etkinlikleri oluşturmak için ChatGPT kullanıyor. Bu etkinliklerde öğrenciler EKG yorumluyor, olası bir kalp krizini değerlendiriyor veya çok sayıda yaralının bulunduğu bir olayın ardından hastalara triyaj uyguluyor. Yapay zeka, sınıfta öğrenilenleri pekiştiren ve sınayan simülasyonlar oluşturmaya yardımcı oluyor.

La Trobe Eğitim Fakültesinin Araştırma ve Sektör İş Birliklerinden Sorumlu Dekan Yardımcısı Profesör Therese Keane, öğretmen adaylarının velilere geri bildirim verme pratiği yapmasına yardımcı olmak için Fletch adlı bir sosyal robot kullanıyor. OpenAI'ın Microsoft Azure'da barındırılan büyük dil modelleriyle çalışan Fletch, sözlü yanıtların yanı sıra yüz ifadeleri ve baş hareketleri de kullanıyor.

Profesör Keane'in ekibi, son derece deneyimli eğitimcilerle yapılan görüşmelerden yola çıkarak gerçekçi senaryolar geliştirdi. Fletch'in önemli bir katkısı, öğretmen adaylarının velilerle görüşmelerin gerginleştiği durumları prova etmesini sağlaması. Böylece öğretmen adayları, birçok öğretmenin zorlandığı bir alanda temel beceriler kazanıyor.

La Trobe, yapay zekayı daha fazla dersinde ve kurumun işleyişinde kullanmaya başlıyor. Üniversite, OpenAI'ın ajan tabanlı araçları Codex ve ChatGPT Çalışma'yı kurum genelinde kullanıma sundu. Ders kataloğunda Girişimler için Doğal Dille Kodlama ve Ajan Tabanlı Yapay Zeka Yazılım Mühendisliği (2027'den itibaren) dersleri yer alıyor.

Üniversitenin Yapay Zeka İş Stüdyosu, uygulamalı öğrenmeyi sektöre taşıyor. Stüdyo, 2028'e kadar 1.000'den fazla öğrenciye danışman ve müşteri sahasında çalışan mühendis olarak uygulamalı deneyim kazandırmayı hedefliyor. Öğrenciler, ChatGPT Edu ve Codex kullanarak küçük ve orta ölçekli işletmelerin yapay zekayı benimsemesine yardımcı olacak; böylece mezunların becerileri işletmelerin ihtiyaçlarıyla buluşacak.

Yapay zekayı bu ölçekte kullanıma sunmak, arka planda düzenli çalışma gerektiriyor. La Trobe, onlarca kullanım senaryosunun hayata geçirildiğini, yüzlerce kişiye eğitim verildiğini ve aktif kullanıcı sayısının her ay %10 arttığını bildiriyor. Katılım arttıkça güvenli erişimi ve token kullanımının ekonomik boyutunu yönetiyor. Laufenberg, "ChatGPT ve Codex, sistem geliştirme ve inovasyonun ilk aşamalarını aylardan haftalara indirmemize yardımcı oldu. Daha da önemlisi, çalışanların ve öğrencilerin birlikte tasarım yapmasını sürecin ayrılmaz bir parçası haline getirdi" dedi.

Karmaşık bir birleşme süreciyle yeni kurulan Adelaide Üniversitesi, yapay zekanın güvenli, yönetişim ilkelerine bağlı ve ölçeklenebilir kullanımını en başından itibaren kurumun yapısına yerleştirme fırsatına sahip. Avustralya'da bir kuşak aradan sonra kurulan ilk büyük üniversite olan kurum, araştırmacıların, öğrencilerin ve çalışanların mevcut OpenAI API kullanımını temel alarak ilerliyor.

Adelaide Üniversitesi, yetkilendirilmiş savunma odaklı güvenlik çalışmaları yürütmek için OpenAI Daybreak Blue'dan yararlanan ilk yükseköğretim kurumlarından biri. Bu araç; güvenlik açıklarını keşfetme, kodları güvenlik açısından inceleme, kötü amaçlı yazılımları analiz etme, olaylara müdahale etme ve yamaları doğrulama gibi siber savunma çalışmalarında kritik bir yetkinlik sağlıyor.

Üniversiteler, öğrencilerin ne zaman yapay zeka kullanabileceği ve ne zaman kendi bilgilerini ortaya koyması gerektiği konusunda da net beklentiler belirliyor.

UNSW, değerlendirmeler için Serbest, Yasak, Zorunlu çerçevesini uygulamaya koydu. Eğitimciler, öğrenme hedefine bağlı olarak yapay zeka kullanımına izin verildiğini, kullanımın yasak olduğunu veya zorunlu tutulduğunu belirtebiliyor. Bu, öğrencilere alanlarının gerektirdiği temel bilgileri ortaya koyarken yapay zekayı uygun şekilde kullanma pratiği yapma olanağı sunuyor.

Sydney Üniversitesi, erişimi yaygınlaştırırken sorumlu yapay zeka kullanımına yönelik bir çerçeveyi de hayata geçiriyor. Buna eşlik eden değerlendirme yaklaşımı, öğrencilerin önce gözetimli ortamlarda kendi yetkinliklerini, ardından kaynak kullanımına açık değerlendirmelerde yapay zekayı ne kadar etkili kullanabildiklerini göstermelerini sağlıyor.

La Trobe, erişimi genişletirken uygulamaya yönelik rehberlik de sunuyor. Üniversitenin kütüphanesi, tüm öğrenciler için ücretsiz Sorumlu ve Güvenli Yapay Zeka Kullanımı eğitim modülleri geliştirdi. 2027'nin ilk yarıyılında öncelikli 50 birinci sınıf dersine yapay zeka becerilerini geliştirmeye yönelik içerikler ekleniyor. Eğitim, Hukuk ve Sağlık alanlarına özel modüller, yapay zeka okuryazarlığını mesleki sorumluluklarla ilişkilendirirken atölyeler ve öğretim kaynakları, eğitimcilerin öğrenme etkinlikleri ve değerlendirmeler tasarlamasına destek oluyor.

Öğrenciler yapay zeka becerilerini şimdiden kariyerlerinin vazgeçilmez bir parçası ve öne geçmek için bir fırsat olarak görüyor. Avustralya üniversiteleri, ChatGPT erişimini genişletip yapay zekayı günlük eğitim süreçlerine dahil ederek bu hedefin uygulamalı deneyime dönüşmesine yardımcı oluyor. Amaç, öğrenmek, üretmek ve sorun çözmek için yapay zekayı kullanabilen; iş hayatına adım atarken bu becerileri güvenle uygulayacak alan bilgisine ve muhakeme yeteneğine sahip mezunlar yetiştirmek.